دو كرانهء سيردريا اشغال مىنموده و اندكى كمتر از يك روزه راه طول و عرض داشته . استخرى و ابن حوقل شهر عمدهء اين بلوك را كدر مىخوانند و مىگويند در نيم فرسخى كرانهء سيردريا [ سيحون ] برپا بوده است . بنا به گفتهء مقدسى شهر عمدهء اين بلوك به نام آن ناحيه خوانده مىشده . و مىتوانست تا 70000 مرد جنگى بدهد ( ؟ ) . مسجد جامع آن در شهرستان « 1 » و بخش عمدهء بازارها در ربض بوده . در شهرستان نيز دكه‌هائى وجود داشته « 2 » . به گفتهء جغرافىدان ياد شده ، كدر شهر تازه‌اى بوده . و بناى منبر ( يعنى مسجد جامع ) در آن موجب جنگهاى خانگى گرديده يعنى ظاهرا تصادماتى ميان ساكنان اين شهر و مردم شهر عمدهء بلوك روى داده بوده . نظر به وجود اين اخبار متضاد بطور قطع نمىتوان گفت كه كدر همان ناحيه‌اى كه بعدها فاراب ناميده شده بوده است يا به اترار اطلاق مىشده « 3 » . نام اترار ، ظاهرا نخستين‌بار ، در تأليف طبرى « 4 » برده شده و وى در شمار دشمنان مأمون از ملك شهر اتراربنده نيز سخن مىگويد . از ميان شهرهاى فاراب ، در كرانهء چپ سيردريا ، يكى

--> ( 1 ) - ظاهرا كلمهء « حصن » به اين معنى به كار برده شده ، زيرا كه دربارهء كهن‌دز و ربض علىحده سخن رفته . ( 2 ) - ( در چاپ روسى 1900 ، ص 178 : « چند دكهء شراب‌فروشى » نوشته شده . - تحريريهء ) كلمهء « حوانيت » كه غالبا « دكهء شراب‌فروشى » ترجمه شده . به معنى دكه بطور اعم است ( رجوع شود به وصف بغداد در « كتاب البلدان » يعقوبى ، 9 / 242 ، 7 / 246 ، 20 / 250 . ) ( 3 ) - از مسافتهائى كه بعدا ذكر شده ظاهرا چنين برمىآيد كه بايد كدر را اندكى شمالىتر از اترار قرار داد . ( 4 ) - طبرى ، I I I ، 816 - 815 .